समाचार

रजिष्टरमा ५४, पढ्न आउने चारजना मात्रै


शम्भु यादव/लहान
गएको आइतबार दिउँसो १ बजेर १२ मिनेट भएको थियो । सिरहा नगरपालिका–८ महिसोथाका आधारभूत विद्यालयमा पुग्दा चारजना बालबालिका खेलिरहेको देखिए । छेउमै दुईजना महिला शिक्षक मञ्जु कर्ण र विनाकुमारी यादव भने कुर्सीमा बसिरहेका थिए । प्रधानाध्यापकचाहिँ ‘अफिस रुम’मा थिए । अर्का शिक्षक रामप्रकाश यादव आएकै थिएनन् ।

यो बालमैत्री विद्यालय हो । अफिस कोठामा धेरै शैक्षिक, खेलकुद, शिक्षण सामग्रीहरु छन् । चारजना विद्यार्थी मात्रै हेरेपछि प्रधानाध्यापक महेश्वरप्रसाद यादवलाई अरु विद्यार्थी छैन भनी सोध्दा उनले भने,‘आज धेरै आएका छैनन् । आएकालाई पनि टिफिनमा छोडेका हौं ।’ तर, त्यो समय टिफिनको थिएन । पछि उनले भने, ‘अधिकांश दलित विद्यार्थी मात्रै यहाँ पढ्छन् । उनीहरु पढ्न आउँदैनन् । हामीले त पटक–पटक विद्यालय ल्याउने प्रयास गरेकै हो ।’

यस विद्यालयमा जम्मा ५४ जना विद्यार्थीको नामाकरण भएको रजिष्टरमा उल्लेख छ । कक्षा १ देखि ४ सम्म क्रमशः १२, १४, १०, १६ र कक्षामा पाँचमा २ जना मात्रै विद्यार्थी छन् । आइतवार पढ्न आएका सबै विद्यार्थीहरु एउटै कक्षामा देखिएका थिए । विद्यालयमा चारजना दरबन्दीका शिक्षक छन् ।

प्रअ यादव १८ महिना अघि यस विद्यालयमा सरुवा भएर आएको सुनाए । आधारभुत विद्यालय गम्हरियाकट्टि सारश्वरबाट प्रअ यादव आएका हुन् । ‘त्यहाँ डेढ सयभन्दा बढी विद्यार्थी थिए । पढाउन राम्रो लाग्थ्यो । यहाँ विद्यार्थी छैनन् । आफैलाई खिन्न लाग्छ,’ उनले सुनाए ।

अहिले जताततै निजी स्कुल खुलेका छन् । अधिकांशको अभिभावक विदेश बस्छन् । उनीहरुको छोराछोरी पढाइ निजी विद्यालयमै गराउने आकर्षण बढेको छ । त्यसको प्रभाव सामुदायिक विद्यालय रहेको उनले बताए । ‘अभिभावकमा एक किसिमको सोंच छ । सामुदायिक विद्यालयमा पढाइ हुँदैन । बालबालिका पढाइका लागि नदिने तर पढाइको कुरा मात्र गर्ने अभिभावक छन् । हामी घर–घरमा जान्छौं बालबालिका माग्न तर पठाउँदैनन् । अरु बेला विद्यालय नपठाउने तर छात्रवृत्ति लिनचाहिँ आउने गर्छन्,’ उनले सुनाए ।

सम्बन्धित निकायको पनि कमजोरी रहेको यादवले औंल्याए । ‘अनुगमनको खाँचो छ । निजी विद्यालयले विना प्रमाणपत्रको कसरी विद्यार्थीको भर्ना लिन्छ ?’ प्रअ यादवले भने, ‘हाम्रै विद्यालयको विद्यार्थी अन्यत्र पढ्न जाँदा केही प्रमाणै लिएर जाँदैन । त्यस्तोलाई पनि निजी विद्यालयलै नामाङ्कन गरिदिन्छ ।’ अभिभावकलाई पनि आफ्नो बालबालिकाले के, कसरी गरिरहेका छन् ? त्यसको बारेमा निगरानी राख्न जरुरी देखिन्छ । घरबाट विद्यालय आउँछन्, बाटोमै खेलेर फेरि घर फर्किन्छन् । त्यस्तो कुरा आफुले धेरै पाएको प्रअ यादवले सुनाए ।

दुई वर्षदेखि विद्यालय व्यवस्थापन समिति छैन । समितिका लागि आफु आएदेखि तीन पटक अभिभावकको बैठक बसाएको तर गठन हुन नसकेको प्रअ यादवले बताए । यहाँ अभिभावक भन्दा गैर अभिभावकले बढी अवरोध गरिरहेका छन् । समिति नभएर विद्यालयको निजी स्रोतको रकम चलाउन पाएको छैन । विद्यालयको पोखरी छ । त्यसलाई ३ वर्षको लागि एकै पटक ठेक्का लगाइने गरिएको छ । ठेक्का ५ लाख २८ हजारमा लागेको प्रअ यादवले सुनाए ।

विद्यालयको निजी स्रोत रकमले नै विद्यालयमा खाजा कार्यक्रम चलाउँदा विद्यार्थी पढ्न आउँथे । अब फेरि खाजा कार्यक्रम चलाउने उनले बताए । अहिले विद्यालयमा छात्रवृत्ति रकम आएको छ । ‘अभिभावकलाई आफ्ना बालबालिका विद्यालय पठाइदिनको लागि आग्रह गरिरहेको छु । छात्रवृत्ति हेड काउन्टले बाँड्ने हो । बालबालिका पढ्न आएनन् भने त्यो पनि फिर्ता भएर जान्छ,’ प्रअ यादवको भनाइ छ ।

Facebook Comments

द्रुतगतिमा विद्यालय पुनर्निर्माण गर्न माग

Previous article

अब प्रत्येक शिक्षकको प्रोफाइल सार्वजनिक गर्ने शिक्षा विभागको तयारी

Next article